ÂR ANG VÂI
ÂR ANG VÂI
Ran ngaina mî tî takah, ka khaw hriet tîra inthawk vawisûn ni chen hin ran boin kan la um ngai naw a, rana khawm chun ui le âr vâi tieng hin malsawmna kan dawng nasa bîk a, iengtik lai khawmin ran le hin kan insawp nuoi zing a nih. Kan sûngkuoa ṭhang sa ang elin bu fâk lai chenin a châng chu ran leh kan inchu nawk nawk châng khawm a bo nawh.
Âr ê ti lo chun ui ang elin ka fêna tieng tieng hin an mi zui dul dul hlak. An mi sukhlim ve a, bu dâm pein TV-a ramsa channel ei en ang hin hmunuomti takin an chângchavawi hi ka thlîr ka thlîr hlak. A chal dâm an hung khuong ṭan thei iek iek ta hin chu an mi suklawm a, an fâk ding bu pêk khawm thâ a sukfân a, ei kutin bufâi pêk ding a mai ruoi zing el hlak.
Nuhmei pasalna kawnga hin âr hi mihriem angin tleirâwl hi an huor bêk bêk naw a, hmêl le pieng zea an buoi ve nawh. A khuong thei nazawng chu a puiin puitlingah an pawm naw a, an la nâupang chun an ngaizâwng el nuom ngai nawh. A puiin a chal a'n suolpui a, a tlâwm lemah a ṭhang zet hma chu nâupangte anga cheiin a'n sâipui nuom ngai nawh. A chal ṭhenkhat chu an vawi khat khuong thei kha tlangvâl puitling tak tak insâwnin a pui an va beisei rawk nghâl a, a puihai hlak chun a khuong thei nazawng chu an lo inzâ teu sî nawh. An tuol thu chu a se nasa thei. Vawi khat lem chu kan ârchal khuong thei hlim hi inti cham deuin ârpui a va zâwl tum vai rawk a, a pui hlak chun nâupang awrsen chau a la nih tî a lo inhmai naw nasa el si, lo ṭi bîk teu lo; a hmul pumin a lo fâk zo naw chau a nih. Mûtmalêng thli'n a mût vuong uoi uoi ang hin a chal-pa hmul chu vuong rawh tî khawm a ṭûl hran nawh, boruok mawng nei loah an inlêng dar uoi uoi el a nih. En an um nasa.
Âr hi an phîngpui a hrât a, an fâk lai khawm an inhnâwm hman zing thei a nih. An fâk taphawt hlak hi, lung khawm ni sien a tui vawngin an inhnâwm dawk a, mihriemhai angin êk intar hi an nei ve nawh. Êk nêmna tî vêl chu an tâ dingin iengma lo el a nih. Iengtik lai khawm hin an nuom hun hunah an inhnâwm thei zing a, chil pei ang chaua an ngai a nih. Êk hi an hau a, an phîngṭâm lai khawm an inhnâwm thei zing. Kan ârhai lem hi chu âr dang nêkin êk tieng malsawmna hi an dawng rawn bîk deu am a nih tî ding khawpin, an phâkna chin china hin êk le hmu kawp an ni deu têi hlak. In sûngah an hung lût lem hin chu inhnâwm lo dingin pâmhmâi an sak ngawi ngawi hlak chu ni ding a n'a, inhnâwm lovin an mi suoksan ngai hrim hrim nawh. An mi mangṭhatna hlak khawm chu ni ta ve'ng a tih, ei hriet ta nawh. Tuola an um ṭawk ṭawk lai khawm, an hnâwm a suok ta chun hmun dangah lût kâwi lovin, inrang takin ramhuoi speed-in in an hung pan ding nal nal nghâl a, an êk an hung bun chawt el ta hlak. A châng chu lungsen tieng nêkin nuizat tieng a fe lem hiel hlak. Mak thei pawi thei!
Kan ârpui pakhat lem kha chu a hnâwm suokin tukverah a'n châwm kâi a, tuol tieng a ngha rên râwn a, in sûng tieng a êk a che dai. Tuol tieng a ngha lei elin tuol tienga inhnâwm chiea inngai chu a n'a, a ngai suol chieng ngei. Inzak nachâng hi hre ve kâwm kâwm hai sien chu ni ding a n'a, beidawng an um, lawm hlak an um. Bu hlak hi thlênga fâk ṭawk ṭawk tî hi an dân buah a'n ziek ve naw chu ni ngei ding a n'a, an chuon buok ngei ngei hlak. A se naw ding thil hi chu tâwk ngaia khawm an ruot nawh.
Âr hi bu an he naw el khêlah, an khâta fâk zawng thei an nî leiin a vai an inhawi a, a êk inthiel pei chun vai chî tak an nih. An pung hrât bawk, sa man a to ta leiin pawisa sêng loa sa hme zing theina a nih. Mikhuol inditsaknaa ei hmang tak hlak khawm a nih âr intui lai ngei that hi.
Âr hi hnuk sukhnikna ding chauin an ṭangkâi naw a, ei thu le hla (literature) sukhâusatu ding tak tak khawmin an lo ṭangkai nasa. Ṭawnglamkei hieng, "Âr ang vai, âr khaw thim dâi, âr pui mei ang, âr kâi zân, âr ang lâwi, âr ang that, âr ang man, âr ang ngam, âr pui mit insîm, âr ṭiel var, âr te thî, âr awp chawi ang, âr hmâi tiet, âr chil zât, âr kaw suok, âr bo zawng, mit âr inṭa, etc.
Hril le ziek sêng zo zâi ding an' nawh. Ei thu le hlaa âr ṭhangna po po thâi bo vawng ding ni sien la chu ei literature sukpase nuom sawt hle'ng a tih. Ei Bible-a ngei khawm "Âr" hming a lo chuong ve kuou zing annâwm. Isu'n Peter kuomah âr khuong hmain vawi thum a'n phat ding thu a hrilpêk kha. Kei ngei khawm ka thu le hla ziek ta po po hai hi "Âr" ṭhangna po dehâwn ding ni lang chu Bible-a ISU hming inziekna taphawt dehâwn tum ang hi ni thei mei ka tih. Âr hi a neihaiin ei hme nghek nghek a, a nei lo hai khawmin an thu le hla huongah an lo hlu lût ve nghek nghek bawk a, an hâusakpui thûr thûr el a nih. Ei hlaa hai khawm a "Âr" ṭhangna na hi sak hlaw le mi hîptua ṭhang am a nih tî ding khawpin ei kûr -inkukpui a,
ÂR ANG KA'N VÂI IE EI SÛLHNUNGA HIN,
tî hla ringawt khawm hi pa tling pui pui khawmin ei lâmpui pak dûr dûr el an' naw am a nih? Kût le Sikpui ruoi nikhuoa hai dâm zu tui hlim chêng pâwlhai ma main an hlimpui. Lu le mawng hre lo rak khawpa a khup a thala lo lâmpui tâwk hlak bo lo. A phuoktu, a saktu le a ngaithlatuhaiin angkhat rawngin ei hlimpui a, mi inang le sa inanga mi siemin, tlâng khata a mi'n lêng zatir ta hlak a nih.
Âr hi khawvêlah lo um naw ni hai sien chu, sa man hlak hi a tam râpthlâk el ta si, sa hmêl hmu phâk loa muol liem ding hi a tam lem ni'ng ei tih. Sa hmêl hmu phâk loa Isu hmêl hmu hmasa ding mihriem khawm hi tam nalâwm ei tih.
Ka hnam hminga khawm hin a "ar" ṭhangna po bân ding ni lang "Hmar" tîna dinga khawm "Hm" tî chaua ziek le lam rik hung ni ta'ng a t'a, hnam hming bo ka ni ta ringawt el ding a nih. Ka article zieka khawm a "ar" ṭhangna po bân ding ni lang "Article" tling zo ta naw ni a, "ticle" tî ringawt hung ni ve ta'ng a t'a, umze bo dêrah a'n chang ding a nih. A khai! Hun raw se, tu nu tu pa hmûr thiemna khawmin hril zo thei naw nih. Nakie ei âr vâihaiin lo hre te te'ng an t'a, uong râwi an tih.
Tlangkawmna: Ṭhenkhatin ka article ziek hi thil ho mei meia khawm an ngai el thei, ka dem hran chuong naw a, ka'n pâk chuong bawk nawh. Mizoram-a chêng ei unau Dulien/Lusei ṭawng hmanghai hmanin thu tak pâi lo, fiemthu baraw mei mei hril inelna (comedian search) dâm huoihawtin, lawmmanin a nuoi têl têl dâm an inhlawtir a. Bible-a hlu lût ding khawm ni nghâl lo chu, buoina ding a um nawh. Buoina ding dang a tam. Buoi nawna dinga buoi hi a buoithlâk, mani châng kam vêka manî le manî inawkna a nih. A hlawk nawh, chîng hma hmaa bânsan nghâl chî a nih.