HÂWP LE HMUOM LE A KEIHNAWK THIL

HÂWP LE HMUOM LÊ A KEIHNAWK THIL

Zû le damdâwi hi suol vieua ngâi sî, hâwp le hmuom thil ruok chu tuisik le a danglamna hmu nâwk dêr sî lo hnamhai hin iengti zâwngin am inrui thei thil le hâwp le hmuom thila hin a suol le a ṭha ṭhêṭhâwpin ramrî ei khang a?

Zû le damdâwihai hi thil suola ei sie bîkna san hi inrui thei a nî lei chu ni tak a tih. Chû umzie chu, suol le ṭha ei ṭheṭhâwp dân chu inrui thei a nî le nî naw thua hin a ni deu tak âwm. Chuong chu ei thil inkhî dân a lo ni sî chun, ziel, kûva, khâina, talab le a keihnawk thilhai po po khawm hi thaw râwn chun inrui thei vawng an n'a, zû le damdâwi inrui theihai anga a suol nawna um bîk naw nih. 

Inruina chau hi thil suolah ei bel chun, zû le damdâwihai khawm hi inrui lovin a hun tâwka thaw chu suol an' nawh tîna a hung ni ta ding a nih. Thaw le chîng inang seng seng kâra khawm ramrî khang a hung ngâi ta ding tîna a ni chu. Inrui loa a thaw thiem deu hai chu mi ṭha pângngâi anga zêl ni'ng an t'a, inruia thawhai ruok chu mi khawlo, suol hnâwmtin phurtuah ngâi ni'ng an tih.

Chieng taka sui chiengna hei nei inla chu, zû le damdâwia thihai nêk hmanin hâwp le hmuom lê a keihnawk thil thilpui hi ei tam lem dai ring a um. Zû le damdâwi chu a thawk inrang a, a thawhaiin an zuk sietpui nghâl el hlak leiin an thi khawmin thil dang lei ni dinga ei bel ta ngâi nawh. Hieng talab, khaini, kûva le ziel hai ruok hi chu zû le damdâwihai angin a thawk inrang ve naw leiin hun iemani chen chu hrisêl pângngâi takin ei la um thei. Amîruokchu, a sâwt a seiah mihriem taksaah zû le damdâwihai ang bawkin hnuhma a mâksan naw thei nawh.

Talab, khaini le kûva hai dâm hi phîngpui tâ dinga sietna nasa tak intluntu a nih. Phîngpui a sukchâu a, bu dâm a mi sukdu naw pha hlak a nih. Ei hriet lovin ei taksaah hnuhma tam tak a mi hnutsiepêk a. Natna chi dang dang hung in-ir suokin, mihriem sukchâuin a sukhmêlhem a, a tâwpah ei la thîpui tho tho hlak. Thî ṭhata thia ei ngâi, damnawa thî hai dâm hi hei sui chieng inla chu ei thil chîngin a hung nghâwng suok ta dâm hi lo ni ngêi hlak a tih.

Tienlâia hâusa natna deua ei lo sie hlak "Cancer" dâm hi tû huna hin chu, mi tin tâ,  hritlâng ang ela narân a hung ni tah. Hieng lâwma a hung narân el tâkna san hi ieng lei am ni'ng a t'a? ti'n hei sût inla chu, ieng dang lei ni lovin hâwp le hmuom thil ei chîng nasat tâk êm lei hi ni naw thei naw nih. Talab, kuva, zarda, khâini, shikhar ei tîhai po po hi hnuk le phîngpui natna inumtirtu, cancer châwm thâutu vitamin ṭîum tak a nih. 

Natna ei tî hi a khâta hung um thut el a ni bîk lê. Ei thil chînghaiin a hung nghâwng suok an ni chêk hlak. Ei vir taluot kuhi a nih ei thî hun hmaa ei thîpui rawp hlak chu. Bu phîng kawi vângin ei fâk a, ei fâk khawp leh bâua thun ding bawk ei zawng nâwk  hlak. A'n kuo tî lei seka thun thei phawt ei thun tum el ta khawm hi a nih a ram phêkin ei sietpui ta chu. Silai hi ṭitum takpa khawm an' lê, mihriem taphawt kâp hlum ngêi ngêina dinga siem a ni naw leiin. Hâwp le huom le a keihnawk thilhai ruok hi fâk ngêi ngêi dinga siem a nî leiin silai anga a rûka kawl ṭawk ṭawk thei a ni naw a, ei kutah a um ta chun ei bâuah a lût naw thei nawh.

Hâwp le hmuom thilhai hi a man tlâwm lei elin zû  le damdâwihai nêka sie nêp bîk ding hi an ni chuong nawh. A man a tlâwm leh ei inchâwk ṭeu ṭeu a, fâk inzing phana'n ei hmang nâwk a, kâr khat sûngin chêng tam man chu ei fâk phâk tho tho hlak. Bucket-a tui vawi khat thâl puok chu noa vêl tam thâl leh angkhat tho a nih. Chu ang deu chun zû le damdâwi manhai angin a  tawm a têla hmang ni naw sien khawm, inzing deua thaw na ná nà chu tâwi te sûngin tam tak a hung intling khâwm vat el hlak. 

Hâwp le hmuom thila ka fihlîmna san chu, ka dû naw lei khawm a ni naw a, ka lei le ka hapui ka hmuom po hman hi ka dit tâwk el khêlah, a man tlâwm hi remchânga lain ka thaw nasa talaw ding a nih tî ka hriet leiin ka thaw ve naw tawp el. Zarda a châng châng hin ka fâk hlak mî lâia bâu rimsiet bona dingin. A man a tam leiin a nazawngin ka'n châwk thei naw ding leiin a pawi ka zuk ti sei chuong lêm nawh. Ka fâk inkhât pha rêng bawk a. Kâwm kuva ruok hi chu a man a tlâwm el khêlah, a man ding nei naw khawmin ruolhai tâ fâk ding a um zing leiin nghei  tik ka nei naw ding tî ka hriet leiin ka dû naw lui tawp el. Chuong ang bawk chun ziel khawm hi a ni tho. A thawhai anga du ve tho ka nih.

Insûmtheina hi dam sâwtna a ni a, insûmthei nawna ruok chu chû letling char chu a ni ve thung. Ei vir taluot kuhi a nih ei ram ei hnamin ei sietpui tak chu. Hrisêlna tâ dingin a ṭitum el khêlah, pasietna bulpui khawm a ni ve naw chuong nawh. 

Ei tûlai khawvêl buoina hin mihriem khawsakna nasa takin a nghâwng siet a, kawng iengkimah kâkhâwk a nei naw thei naw a nih. Thil man po po a kâisâng a, ei economic ngîrhmun ruok chu a tla hnuoi nasa ta hle thung. Kuva man le hâwp le hmuom man ringawt khawm hin in sûng a sukrethei pha thei ta a nih. Kuva fûn khat man le talab bâwm pakhat man ringawt khawm hi sûngpui khat hme vawi khat fâk man le khawm a hung inang thuok tah. Ni khat sûnga ei fâk po lem chu hei hisâp inla, ei ni khat hme man nêka tam lem khawm ni hiel a tih. Kâr khat sûnga ei sêng po lem chu sâ sêr ieng za'm a man phâk ding chu? Pathienni a hung tlung le hlak, "Sa hme nî" ei ti nâwk a. A tlâkran zâwng ngawta khawsa hi ei nih. Chu poa khawm chun kûva le a keihnawk thil ringawt khawmin a mi sukrethei pha thei a nih tî hi ngâituo buoi ngâi lo khawmin mi mâwl tak khawmin hre thei a tih.

A ṭhat nawna pakhat nâwk chu, ṭûl loa tuol suok râwnna hi a nih. Chu chu ei tûlai boruokin a thil mâk tak a la ni ta deu deu nâwk a. Inkhârkhip (lockdown) dân nasa takin a bawsiet a nih. Hieng ang thil chîng lo mîhai chu mî buoinaah an buoi phâk ve naw a, a vângna hmunah an um khawmin an buoi ve ngâi naw a, a man a kâisâng huna khawm an pawisa bag a sukthêp pha chuong bawk nawh. 

Ei Bible-in "Vir man chu thîna a nih" a mi lo tipêk naw lei ela virkâwng talaw ding hi chu ni lo, ei Bible hi iengkim inchuonna dingin a sâin a kim tâwk naw a, a kip a kâwiin ei khawsak dân ding po po mi hril vawng naw nih. Amiruokchu sie le ṭha hrietna Pathienin a mi pêk a, chu chu hmang ṭangkâi ei tîu. A mihriemhai hlak hi ei indai tâwk tâwl nasa ta ngang el bawk sî, ei chî hlak a kim. Chûleiin tû pa tî dânin am a nih, ei Bible khawmin um dân chin tâwk hi a mi hrilpêk sêng zo zâi ta bîk naw khawm ni ta ve'ng a tih. 

Aw leh, Corona hrîin that tuma a mi pêl a mi pêl po khawm hi dit tâwk a um ta zo zâi a, manî le manî ngîrhmun em hi chu insukralṭi ta naw hrâm ei tîu. Bu le hme tîhai naw hi chu, a boa ei dam thei china hai hin chu insiefihlîmin insukhnawk tum ta naw inla, chu chun corona hrî khawmin mi zuom naw deu a t'a, a dam khawm dam sâwt pha bawk ei tih.

 Insûmtheina laka hin insûm tum nâwm ei nîu va, insûmthei nawna laka chau hin insûm tum lem ta'ng ei tîu khai! Chu taka chun dam sâwtna a um si a.